|
|
|
1. L'adjectiu : 1er sistèm singular plural masclin aqueste uòu aquestes uòus femenin aquesta espila aquestas espilas masclin aqueste tap aquestes taps femenin aquesta agulha aquestas agulhas masclin aquel òrt aqueles òrts femenin aquela man aquelas mans Renforçament amb los advèrbes de luòc : 2d sistèm singular plural masclin aquel ostal d'aicí aqueles ostals d'aicí femenin aquela pòrta d'aicí aquelas pòrtas d'aicí masclin aquel gat d'aquí aqueles gats d'aquí femenin aquela gata d'aquí aquelas gatas d'aquí masclin aquel monde d'alai aqueles païses d'alai femenin aquela vila d'alai aquelas gents d'alai Se pòt trobar tanben : aquela bòrda d'amont, aquel molin d'aval, ... 2. Lo pronom : Emmerça las formas dels dos sistèmes reirals. I a tanben de pronoms neutres : aiçò, aquò, çò 3. Principis d'emplec : I a correlacion dins l'emplec de aqueste, aquel, de aicí, aquí, de aiçò, aquò : • Tres punches de referença : aicí aquí alai aiceste aqueste aquel aquel d'aicí aquel d'aquí aquel d'alai • Dos punches de referença : aicí alai aqueste aquel o aquí alai aquel d'aicí aquel d'aquí o aquel d'aquí aquel d'alai • cap de punch de referença : aquí, aquel, aquel d'aquí (quand se precisa pas) Mas se pòt dire tanben : aquel, aquel e aquel 4. Aqueste : S'emplega necitament dins las espremidas seguentas : aquesta annada (cette année), aqueste matin (ce matin), d'aqueste ora (à cette heure-ci), aqueste ser (ce soir), aqueste còp (cette fois-ci). per opausicion amb : aquela annada (cette année-là), aquel matin (ce matin-là) 5. Aiçò : Coma aiceste, s'emplega escarsament : qu'es aiçò ?, escotatz aiçò. 6. Aquò : S'emplega dins fòrça bastiments : • Tres punches de referença : aquò d'aicí, aquò d'aquí, aquò d'alai • Dos punches de referença : aquò e aquò (ceci et celà) Aquó foguèt lèu fach - Foguèt lèu fach Aquò's tu ? - Pr'aquò. 7. çò : Es emmerçat : • Coma antecedent dels relatius : çò que disi • Coma subjècte : çò es ; çò'm par (il me semble) • Coma complement : çò diguèt ela ; çò faguèt • Coma demostratiu : Servís a substantivar los adjectius o los advèrbes en jogant lo ròtle d'un artícol neutre (= lo espanhòl) : çò bon ; çò melhor ; çò nòstre ; çò polit ; çò primièr ; çò mai fòrt ; çò darrièr ; çò meteis ; çò luènh ; çò prèp ; çò davant. Se pòt tanben combinar amb de : çò de nòstre ; çò de davant ; çò d'aquí ; çò d'amont ; çò de mai. Amb substantius e pronoms, se tròba : çò del paire ; çò d'aqueste matin ; çò de fèrre ; çò de cuèr ; çò dels autres ; çò de cadun ; çò de qual que siaga. • Dins de locucions prepausicionalas : per çò que 8. Pospausicion : Mai que mai dins las esclamasons : A ! lo brave òme aquel ! |